Przez ponad tysiąc lat Oksford zatrudniał najwspanialszych architektów do tworzenia budynków zarówno do nauki, pracy, mieszkania oraz zabawy. Niewiele obecnych miejsc w Oksfordzie przypomina najwcześniejszą architekturę, a jedynym przetrwałym reliktem z czasów saksońskich jest wieża Saxon Tower przy Nortgate, która była wieżą obserwacyjną w czasie oblężenie przez Danię. Z czasów normańskich pozostały krypty St Peter na wschodzie i St George’s Tower – część zamku. Opactwa, które odgrywały ogromna rolę w historii Oksfordu i stanowiły centrum zdobywania nauki, nie przetrwały reformacji. Jedynie klasztor Augustianów, który postawiono w miejscu klasztoru St Frideswide ocalał i szybko został przekształcony w katedrę Christ Church College.
Wieża St Michael i St Geogre wybudowane zostały z bardzo wytrzymałego wapienia wydobywanego z Cumnor Hills, który nie daje się ociosać do regularnych bloków kamień i stąd ich chropowaty wygląd. Pierwsze uczelnie zostały wybudowane z łatwiejszego w obróbce wapienia, który w ogromnych ilościach wydobywany był na wzgórzach Headingtonu i na zachodzie Oksfordu.
Uczelnie ufundowane przez bogatych biskupów wyglądały zupełnie inaczej niż ciasne sale, w których mieszkali biedni studenci. College posiadały kaplicę, jadalnię, akademiki, bibliotekę, przytulny kwadratowy dziedziniec. Uczelnie w swej zabudowie podobne były do zakonów, z tylko kilkoma oknami wychodzącymi na zewnątrz i jedną wspaniałą bramą wejściową, miały służyć jako miejsce skupienia i nauki.
Wraz z nastaniem stylu gotyckiego na początku XIV w. miasto zmieniło swój wygląd. 62-metrowa iglica zwieńczająca kościół uniwersytecki (Church of St Mary the Virgin) przy High Street wyrastała ponad dachy domów i była prawie 3 razy wyższa od wieży St Martin (obecnego Carfax). Uczelnie również podchwyciły nowy nurt i przebudowywały swoją strukturę. Najlepszym przykładem gotyckiej architektury w Oksfordzie są Latin Chapel oraz Lady Chapel w katedrze Christ Church College. Okna zwieńczone ostrymi łukami oraz monolityczne kolumny podtrzymujące sklepiony dach były czymś zupełnie innym w porównaniu z raczej prymitywnym stylem normańskim. Kaplica w Merton College jako pierwsza przeszła metamorfozę w stylu dekoratorskim. Do dziś podziwiać można płynne, zaokrąglone maswerki oraz ogromne wschodnie okno, które jest jednym z najbardziej finezyjnych przykładów stylu dekoratorskiego w Anglii.
Styl wertykalny (zwany też pionowym) ujawnił się podczas budowy Divinity School ukończonej w 1488r. Innym przykładem tego stylu jest chór w Christ Church Cathedral.
Podczas rządów Elżbiety I budynki uniwersyteckie zdominowały centrum miasta a połowa XVII w. przyniosła kolejne zmiany w obrazie Oksfordu. Wzdłuż ulic powstały 3- lub 4-piętrowe kamienice, kilka z nich przetrwało do dziś m.inn.: Kemp Hall tuż przy wylocie High Street. Średniowieczne dziedzińce i gospody rozbudowały się i pochłonęły znaczną część centrum (Golden Cross przy Cornmarket Street, The Mitre przy High Street). Styl jakobiński zapanował w Oksfordzie pod koniec XVII w. i stanowił połączenie stylu gotyckiego z klasycznym. Jego oryginalność polega na symetrii i harmonii fasad, z wielkimi, dzielonymi oknami, zapewniającymi doskonałe oświetlenie wnętrza. Najlepszym przykładem jest Old School Quqdrangle.
Po kolejnych 100 latach w zabudowie Oksfordu znów dominował styl klasyczny. Przepiękne budynki uniwersytetu (Scheldonian Theatre, Clarendon Building, Radcliffe Camera) wzniesiono w ścisłym centrum miasta, mimo to Oksford zachował swój średniowieczny wizerunek.
W 1839 r. powstało Oksfordzkie Stowarzyszenie Architektury (Oxfordshire Architectural and Historical Society (OAHS), w którego skład wchodzili archeolodzy, architekci i historycy, którzy czuwali nad architektonicznym rozwojem miasta.
Styl neogotycki widoczny jest w Mertyrs’ Memorial ukończonym w 1843 r. oraz w zachwycającej kaplicy Exeter College, wybudowanej w latach 1854-60 przez tego samego architekta i praktycznie jako kopia Sainte Chapel w Paryżu. Neogotyk widoczny jest również w innych budynkach ówczesnego Oksfordu m.in: University Museum of Natural History.
Oksford jest wyjątkowym skupiskiem wielu styli architektonicznych, a mimo to całość tchnie harmonią i równowagą. Najlepiej przedstawia to Radcliffe Square gdzie budynki wybudowane w różnym czasie współgrają ze sobą.
Oksford bogaty jest również w witraże, począwszy od wspaniałego okna w kaplicy Merton College, które jest dziełem rąk średniowiecznych rzemieślników, poprzez wielu zagranicznych artystów, którzy przybyli do Oksfordu i zostawili tutaj swoje dzieła. Niemiec Abraham von Linge, który przybył w 1629 r. i stworzył piękne, kolorowe witraże w kaplicy Queen’s College.
Nawet teraz w centrum Oksfordu można odnaleźć wiele miejsc, które patrzyły na życie ludzi przez wiele wieków. Jest wiele miejsc, które uciekły przed XXI wiekiem i schroniły się we wspomnieniach przeszłości.
Grupy tematyczne:Christ Church College, Church of St Mary the Virgin, Oksford, Oxford





